معرفی وبلاگ
ندانم که این مرز مینو سرشت که گویی بهشت است از زرع و کشت کدامین بر و بوم ارزنده است که طنازی او برازنده است عروس طبیعت بت دلستان که پوشیده پیراهن پرنیان بود اصفهان، اصفهان، اصفهان، که بی او صفایی ندارد جهان بود اصفهان جلوه ای از بهشت بویژه به هنگام اردی بهشت مگو اصفهان است نصف جهان نیرز جهان هیچ بی اصفهان بود اصفهان قلب ایران زمین بود اصفهان به ز ما چین و چین
دسته
شاهنامه
گروه اصفهان شناسي زنده رو د
دانلود كتاب
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 49821
تعداد نوشته ها : 144
تعداد نظرات : 9
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان

از ديرباز در ايران محل داد و ستد عمومي را بازار مي گفتند. اين عنصر اصلي كه در معماري اسلامي جائي خاص براي خود باز كرده است شامل دو راسته از مغازه هاي انبوه روبروي هم هستند كه معمولاً سقفي زيبا آنها را به هم ارتباط مي دهد.

بازار در ساخت و سازهاي شهري به حدي اهميت داشت كه پس از مسجد هسته اوليه يك محله را تشكيل مي داد. به طوري كه در شهرهاي بزرگ هر محله داراي يك يا چند بازارچه بود و يك بازار بزرگ و اصلي نيز حوائج و نيازهاي مردم را تامين مي كرد.

 

توصيف بازارها :

شهر اصفهان نيز به دليل قدمت و عظمتي كه در طول تاريخ و مخصوصاً پس از ظهور اسلام داشته، از نظر تعداد بازارهاي باشكوه و جالب در ميان شهرهاي كشور ما از مقام والايي برخوردار است بطوريكه مورخين در دوران هاي مختلف به هنگام توصيف شهر از بازارهاي آن مطالبي نوشته و آنها را وصف كرده اند. ناصر خسرو، سياحي كه در سال 444 هجري قمري به اصفهان سفر كرده است ضمن توصيف بازارهاي متعدد شهر اصفهان از بازاري داد سخن مي دهد كه دويست صراف در آن به داد و ستد مشغول بوده اند بازارهاي فعلي اصفهان كه يادگار عصر ديلميان و سلجوقيان مخصوصاً صفويه هستند در طول تاريخ همچون ساير بناها و آثار اين شهر تاريخي فراز و نشيبهاي مختلفي را به خود ديده است.

يكي از سياحاني كه در حدود 80 سال پيش به ايران سفر كرده است به تفصيل از بازارهاي اصفهان سخن گفته و بر تعدد و تنوع مشاغل بازار تاكيد كرده است.

در طول بازارهاي اصفهان حمام ها و مدارس و چهارسوهاي بسيار زيبايي وجود داشته اند كه برخي از آنها هنوز نيز پابرجا بوده و بعضاً با همان كاربردهاي قديم به كار مشغول هستند. يكي ديگر از اين سياحان كه او نيز در اواخر قاجار اصفهان را ديده بازار اين شهر را بسيار ممتاز ناميده و بعد از بازار كريم خان زند در شيراز آن را بزرگترين و باشكوهترين بازارهاي ايران به شمار مي آورد.

مهمترين بازار اصفهان بازار قيصريه است كه ميدان امام را به ميدان عتيق (كهنه) و اصفهان عصر سلجوقي مربوط مي كند.اين بازار كه بازار سلطاني نيز ناميده مي شود در زمان صفويه يكي از باشكوهترين بازارهاي ايران و بزرگترين مركز داد و ستد بود كه انواع پارچه هاي گرانقيمت و اجناس مختلف در آن به فروش مي رسيد. بازار قيصريه در سال 1029 هجري قمري احداث گرديد و دروازه باشكوه و نفيس آن نيز قيصريه ناميده مي شد. يكي از سياحان خارجي آن را "... بزرگترين و مجلل ترين بازارهاي اصفهان ..." ناميده كه سقف آن گنبدي شكل است.

در وسط بازار كه فضاي مدور و وسيعي است. قبه اي ساخته شده كه آندره گدار آن را شبيه به گنبدهائي مي داند كه اعراب اسپانيا مي ساخته اند.

 

 

 

عناصر موجود در بازار :

راسته بازار قيصريه در دو طبقه مرتفع ساخته شده كه طبقه بالا به امور دفتري و بازرگاني اختصاص داشت و در طبقه پايين مغازه هاي اصناف گوناگون در كنار هم مستقر شده بودند. از اين بازار بزرگ و مجلل بازارهاي ديگري منشعب مي شدند كه برخي از آنها هنوز هم فعال بوده و به مشاغل مختلف اختصاص دارند. برخي از اين بازارها عبارتند از : بازار عربان،‌ هارونيه، نيم آورد گلشن، مخلص، سماور سازها، و مقصودبيك، ‌در طول اين شاهراه سرپوشيده و مسقّف كه برخي از خارجيان آن را "گالري سرپوشيده" ناميده اند عناصر مذهبي همچون مسجد خياط ها، مسجد نو، مسجد ذوالفقار، مسجد شيشه، مسجد خارجي و دهها مسجد ديگر به فعاليتهاي مذهبي مي پرداختند و بازرگانان و اصناف گوناگون در آنها عبادت مي كردند. مراكز فرهنگي هم به اعتبار و رونق بازار مي افزودند. مدارسي همچون مدرسه كاسه گران، هارونيه،‌ نيم آورد، جده بزرگ، جده كوچك، ملاعبدالله و ... اين مدارس با معماري خاص ايراني اسلامي دهها سال است موضوع كتاب ها و رسالات و تحقيقات مهندسين و معماران و سياحان گوناگون هستند، نهادهاي اقتصادي نيز از ديگر جاذبه هائي هستند كه در بازارها وجود داشته اند. برخي از اين نهادها كه "تيمچه" و "سرا" ناميده مي شوند هنوز نيز فعال هستند. مشهورترين اين سراها عبارتند از : سراي اردستانيها، سراي خاني، سراي آقا، سراي پادرخت سوخته، سراي ميراسماعيل، سراي تالار، سراي خوانساري ها، سراي گلشن، سراي جارچي و سراي فخر، اين سراها به همراه كاروانسراهاي متعدد و پررونق بازار اصفهان را به عنصري فعال تبديل مي كرده كه سياحان با اشتياق از آن بازديد مي كردند و با دقت در سفرنامه هايشان معرفي مي نمودند.

 

 

 

ديگر بازارها:

در اطراف ميدان امام نيز بازارهاي مشهوري همچون بازار مسگرها،‌ تركش دوزها، كلاهدوزها، لوافها، آهنگرها وجود داشته اند كه تاكنون نام خود را حفظ كرده اند و به همان اسامي ناميده مي شوند.

علاوه بر بازار قيصريه و بازارهاي منشعب از آن بازارهاي ديگري هم در اصفهان وجود داشته اند كه معروف ترين آنها بازار شاهي يا بازارچه بلند است كه در سال 1118 هجري برابر با 1706 ميلادي به همراه مدرسه و سراي فتحيه در زمان شاه سلطان حسين آخرين حكمران صفويه ساخته شد.

چهارسوي مشهوري مانند چهارسوي نقاشي و عليقلي آقا و شيرازيها و چهارسوي آجري از آثاري هستند كه همزمان با شكل گيري بازارهاي اصفهان براي انشعاب مسيرها و زيبائي بازارها احداث مي شده اند.

محلات اصفهان هم داراي بازارهائي بودند كه برخي از آن ها هنوز باقي هستند. مشهورترين آنها بازار در دشت، بازار بيد آباد، بازار ريسمان و بازار غاز هستند.

 

 

دسته ها : بازارها
1390/10/4 11:59 صبح


بازار اصفهانيكي از قديميترين و بزرگترين بازارهاي خاورميانه مي‌باشد . ژان شاردن فرانسوي از «بازار قيصريه و بازار بزرگ اصفهان با سردر عالي و تزئينات آجرهاي چيني ( كاشي‌كاري ) و سكوهاي وسيع ( از ) سنگ يشم و سماق كه ( بر آن‌ها ) جواهرفروشان و زرگران انواع و اقسام زيورآلات و جواهرآلات و سكه‌هاي كمياب را به فروش مي‌رساندند»، ياد كرده است . امتداد بازار بزرگ اصفهان به مسجد جامع و سپس به بازار عريان منتهي مي‌شود اين بازار را به مناسبت مجاورت با گنبد نظام الملك و مسجد جامع، بازار نظاميه يا نظام الملكي نيز گفته‌اند و تا نيم قرن پيش رشته‌هاي طولاني و متعددي اين بازار را به بازارهاي دروازه طوقچي و بازار غاز و ميدان وصل مي كرده است. از انشعابات ديگر آن، بازار ريسمان و مدرسه كاسه گران است . مجموعه آثار تاريخي ديگري مانند مدرسه ملا عبدالله، مسجد جارچي باشي، مدرسه صدر، مدرسه نيماورد و كاروان سراهايي از عهد صفويه و قاجاريه مانند كاروان سراي مخلص، گلشن و تيمچه ملك و بسياري كاروان سراها و تيمچه‌هاي ديگر و حمام‌هايي از عصر صفويه بر اهميت تاريخي مجموعه معماري بازار بزرگ اصفهان كه از سر در قيصريه تا سر در مسجد اصفهان امتداد دارد افزوده است

دسته ها : بازارها
1390/10/4 10:43 صبح
    متاسفانه اطلاعات چنداني درباره اين اثر تاريخي در دست نيست كه به شرح زير تقديم مي شود:

   بازارچه عليقلي آقا به همراه مسجد و حمام زيبايي در 1122 هجري قمري در دوران شاه سلطان حسين صفوي توسط عليقلي آقا از غلامان خاصه دربار ساخته شده است تا قسمتي از درآمد حاصله از آن به خرج نگهداري مسجد برسد.


    بازارچه مزبور درمركزيت و در امتداد محور تاريخي عليقلي آقا واقع شده و داراي دو راسته اصلي و بزرگ و يك راسته فرعي و كوچك و نيز يك چهارسوق با دهنه اي به قطر 10/11 متر و ارتفاع 26/11 متر در مركز مي باشد.

 

   بازارچه مسقف بوده و پوشش سقف آن طاق و چشمه و آجري مي باشد، چهارسوق بازارچه در مركز آن ، آجري وبه شكل هشت ضلعي مي باشد كه نقش اتصال دهنه راسته هاي بازارچه را ايفا نموده و به عنوان مركز ثقل بازارچه عمل مي نمايد.


سازمان نوسازي و بهسازي شهر اصفهان از سال 1380 با اعتباري در حدود پانصد ميليون ريال به مرمت و احيا اين بازارچه پرداخته و عمليات اجرايي در شهريور ماه 1383 به پايان رسيد.

منبع: سايت سازمان نوسازي و بهسازي شهرداري اصفهان

دسته ها : بازارها
1390/10/4 9:51 صبح

قديمى‌‌ترين توصيفى كه از بازار اصفهان به جا مانده است، شرحى است از قرن چهارم هجرى قمرى (دوران ديالمه)، در كتاب «رسالهٔ محاسن اصفهان» تحت عنوان «بازار جورين» كه مى‌‌گويد:   
 «بازارى بود بر دروازهٔ خور (خورشيد) كه يكى از چهار دروازهٔ‌ مشهور اصفهان در آن زمان بوده و در فصل نوروز عامهٔ ‌مردم اصفهان با انواع خوردنى‌ها و آشاميدنى‌ها و آلات و ادوات موسيقى يكى دو ماه را در آن محل به تفريح و عيش و عشرت مى‌‌‌‌گذراندند و بالطبع براى احتياج اين جمعيت از اغذيه، البسه و غيره بازارهايى برپا مى‌كردند و طوافان و بازاريان انواع نعمت‌ها را در آنجا گرد مى‌آورند.»   
 در همين كتاب كالاهايى كه در بازار اصفهان عرضه مى‌شد، به اين شرح آمده است: ظرائف بغداد، خزهاى كوفى، ديباى روم، شرب مصر، جواهر بحرين، آبنوس عمان، عاج هندوستان، گليم‌هاى آذربايجان و گيلان، فرش‌هاى اَرمَن و ...   


 در قرن هشتم هجرى قمرى، «از بازار مظفريه با شش دروازه و چهارصد باب دكان و حجره كه با آجر و گچ بنا شده و در داخل آن چهار كاروان‌سراى بزرگ مجهز به اتاق‌هايى براى سكونت مسافرين و اهل معاملات، با اصطبل، فضاى باز، دو مسجد و يك سقايه» نام برده شده است.   
 ناصرخسرو در سال ۴۴۴ هجرى قمرى، از عظمت بازار اصفهان در آن دوران ياد كرده است.   
 بازارهاى كنونى اصفهان كه شاخه‌هايى از بازار بزرگ سراسرى آن است، در دورهٔ صفوى هم‌زمان با بناهاى ميدان بزرگ و مجموعهٔ‌‌ آثار اطراف آن پديد آمده و توسعه يافتند.   
 شواليه ژان شاردن فرانسوى «از بازار قيصريه و بازار بزرگ اصفهان با سردر عالى و تزئينات آجرهاى چينى (كاشى‌‌كاري) و سكوهاى وسيع (از) سنگ يشم و سماق كه (بر آن‌ها) جواهرفروشان و زرگران انواع و اقسام زيورآلات و جواهر‌آلات و سكه‌هاى كمياب را به فروش مى‌رساندند»، ‌ ياد كرده است. در بالاى سردرِ قيصريه، تصويرى است كه شاه‌عباس را در جنگ با ازبكان، يا در شكارگاه نشان مى‌دهد و هم‌چنين تصاويرى از مردان و زنان اروپايى نيز ديده مى‌شود. ساعت و ناقوس بزرگى هم بالاى سردر بازار نصب شده كه در جنگ شاه‌عباس با پرتغالى‌ها در هرمز به دست ايرانيان افتاد و به اصفهان انتقال داده شد.   
 بر سردرِ قيصريه، هم‌اكنون دو پشت‌بغل كاشى‌كارى صحيح و سالم وجود دارد كه به شيوهٔ مينياتورهاى دوران صفوى، يك نفر تيرانداز را با سر انسان و تنهٔ شير و دم‌اژدها نشان مى‌دهد. اين مجموعه، نمايش برج قوس است كه مورخين مشرق زمين، زمان احداث شهر اصفهان را در اين برج باور داشته‌‌اند.  

 

سر در بازار قيصريه

 شاردن مى‌‌نويسد : «از سردر قيصريه وارد مجلل‌ترين و بزرگ‌ترين بازارهاى اصفهان مى‌شويم كه محل فروش پارچه‌هاى گرانبهاست و گنبد منقش بزرگى در وسط آن قرار دارد. در طرف راست اين گنبد، ضرابخانه و در طرف ديگر آن «كاروان‌سراى لَله‌بيك» بنا شده است.» «شاردن» از كاروان‌سراى «مولتانيان» در اين بازار نام مى‌برد كه عده‌اى از مولتانيان هند در آن به تجارت و دادوستد اشتغال داشته‌اند. او به بازار صحافان، صندوق‌سازان، سرّاجان و كاروان‌سراى برنج‌فروشان، بازار لبّافان، آهنگران، كاروان‌سراى گلپايگانى‌ها و كاروان‌سراى حلاّجان، بازار كفاشان و ساغرى‌سازان، بازار عطاران، قنادان، داروفروشان و فروشندگان زيورآلات و پارچه‌هاى كهنهٔ قيمتى و بازار مسگران، راسته‌هاى تركش‌دوزها و زين‌سازان و چپق‌سازان و تير و كمان‌فروشان، هم‌چنين به زيباترين و بزرگ‌‌ترين قهوه‌خانهٔ اصفهان در مدخل بازار قيصريه اشاره كرده است؛ با تالارهاى بزرگ و نيمكت‌هايى كه به راحتى مى‌توان روى آن‌ها نشست.   
 امتداد بازار بزرگ اصفهان به مسجد جامع و سپس به «بازار عربان» منتهى مى‌شود. اين بازار را به مناسبت مجاورت با گنبد نظام‌الملك و مسجد جامع، «بازار نظاميه» يا «نظام‌الملكي» نيز گفته‌اند و تا نيم قرن پيش رشته‌هاى طولانى و متعددى، اين بازار را به بازارهاى دروازهٔ طوقچى و بازار غاز و ميدان وصل مى‌كرده است. از انشعابات ديگر آن، بازار ريسمان و مدرسهٔ كاسه‌گران است.   
مجموعهٔ آثار تاريخى ديگرى مانند مدرسهٔ ملاعبداللّه (مولانا عبداللّه شوشتري)، ساروتقى، مسجد جارچى‌باشى، مدرسهٔ صدر، مدرسهٔ نيماورد؛ و كاروان‌سراهايى از عهد صفويه و قاجاريه مانند كاروان‌سراى مخلص، گلشن و تيمچهٔ ملك و بسيارى كاروان‌سراها و تيمچه‌هاى ديگر؛ و حمام‌هايى از عصر صفويه، بر اهميت تاريخى مجموعهٔ معمارى بازار بزرگ اصفهان كه از سردرِ قيصريه تا سردرِ مسجد اصفهان امتداد دارد، افزوده است. 

به نقل از : myisfahan.com

دسته ها : بازارها
1390/10/4 9:50 صبح
Susa Web Tools

Susa Web Tools


ساعت فلش


Pichak go Up
تماس با ما

کد تماس با ما


مترجم سايت

مترجم سايت

جاوا اسكريپت

X